Tonalite Nedir?
Müzikte tonalite, bir şarkının hangi "ana nota" etrafında döndüğünü belirleyen sistemdir. Bunu bir güneş sistemi gibi düşünebilirsin; merkezde dev bir güneş (ana nota) vardır ve diğer tüm notalar onun çekim gücüyle hareket eder.
Bu merkez notaya müzikte 'tonik' diyoruz. Şarkı ne kadar farklı maceralara atılırsa atılsın, sonunda hep o güvenli "ev"ine dönmek ister. Bir şarkı bittiğinde duyduğun o tam bitmişlik hissi, aslında notanın evine varmasından kaynaklanır.
Aydınlık ve Neşenin Sesi
Majör tonalite, genellikle mutluluk, zafer ve parlaklık gibi olumlu duyguları ifade eder.
Yapısal Formülü
Örnek (Do Majör):
Majör Gam Dereceleri ve İşlevleri
Majör gamdaki her notanın bir görevi vardır:
- 1. Derece (Tonik): Eksen ses, gamın merkezidir. Kararlılık ve çözüm hissi verir.
- 2. Derece (Süpertonik): Genellikle dominante yönelir.
- 3. Derece (Mediant): Tonalitenin majör mü minör mü olduğunu belirleyen kilit notadır.
- 4. Derece (Subdominant): Tonik sese geri dönmeden önce bir gerilim yaratır.
- 5. Derece (Dominant): Tonikten sonraki en önemli derecedir, en güçlü gerilimi yaratır.
- 6. Derece (Submediant): İlgili minörün tonik sesidir.
- 7. Derece (Yeden/Sansibl): Toniğe en yakın notadır ve güçlü bir çekimle toniğe çözülme isteği yaratır.
Hüznün ve Dramanın Sesi
Minör tonalite, daha içe dönük, hüzünlü ve dramatik duyguları ifade eder.
Örnek (La Doğal Minör):
7. derecesi yarım ses tizleştirilerek toniğe çekim artırılır.
Çıkarken 6. ve 7. dereceler yarım ses tizleşir, inerken doğal hale döner.
Akorları Deneyin
Piyanoyu kaydırarak armonileri test edin. Birden fazla tuş seçip "ÇAL" butonuna basın.