🔊 Sesi açın — her şey çalınabilir!
İnteraktif bir keşif

Müzik = Matematik

…aslında birbirine çok benzerler.

Notalar kesirdir, aralıklar orandır, gamlar üstel fonksiyondur, akorlar modüler aritmetiktir. Aşağıdaki her bölümde dokun, kaydır, dinle — ve matematiği duy.

f(n) = 440 · 2n/12  |  ♩ = ¼  |  Sol : Do = 3 : 2
↓ kaydır
01

Nota Süreleri = Kesirler

Her ölçü bir denklemdir: içindeki notaların toplamı, ölçü işaretine eşit olmak zorundadır. Notalara tıklayarak ölçüyü doldur. Noktalı nota süreyi ×3/2 yapar, sus bile bir sayıdır!

Ölçü:
💡 1 = ½ + ¼ + ⅛ + ⅛ — bir besteci aslında sürekli kesir toplar. Ölçüye bir nota tıklayarak onu silebilirsin.
02

Aralıklar = Frekans Oranları

Pisagor, iki telin uzunluk oranı basit tam sayılar olduğunda kulağa hoş geldiğini keşfetti. Oran ne kadar basitse, iki dalga o kadar sık "buluşur" ve Lissajous eğrisi o kadar düzenli olur.

Lissajous Eğrisi (x = sin(q·t), y = sin(p·t))
Dalgalar ve Toplamları
Seçili oran
3 : 2
Uyum (konsonans) – Tenney yüksekliği log₂(p·q)
Serbest oran: kaydır ve kaosu gör
1.500
💡 Oktav = 2:1, beşli = 3:2, dörtlü = 4:3. Rasyonel olmayan oranlarda eğri asla kapanmaz — kulağımız da bunu "gerilim" olarak algılar.
03

Gamlar = Üstel Fonksiyon

Modern akortta (eşit tampere) bir oktav 12 eşit çarpımsal adıma bölünür. Her yarım ses bir öncekinin ¹²√2 ≈ 1.05946 katıdır. Tuşlara bas (ya da klavyede A W S E D F T G Y H U J K).

f(n) = 440 · 2n/12   →  bir tuşa bas…
Nota
—
Frekans
—
Do'ya oranı
—
💡 Do'dan Sol'e 7 yarım ses: 27/12 = 1.4983… ≈ 3/2. Eşit tampere, Pisagor'un mükemmel oranlarına irrasyonel bir yaklaşımdır — bu küçük "hata" sayesinde her tonda çalabiliyoruz.
04

Tını = Fourier Serisi

Her enstrümanın sesi, temel frekansın tam katlarındaki sinüs dalgalarının (harmoniklerin) toplamıdır. Kemanı flütten ayıran şey, sadece bu katsayılardır.

Harmonik katsayıları aₙ (n = 1…10)
Sonuç dalga y(t) = Σ aₙ · sin(n·ωt)
Çalarken kaydırıcıları oynat — tını gerçek zamanlı değişir.
💡 Kare dalga = sin(x) + ⅓sin(3x) + ⅕sin(5x) + … Sonsuz bir seri, klarnetin boğuk sesini verir.
05

Beşliler Çemberi = Modüler Aritmetik

12 nota bir saat gibidir: 11'den sonra yine 0 gelir. Her adımda k yarım ses ilerle: ni = i·k (mod 12). EBOB(k,12) = 1 ise 12 notanın hepsine uğrarsın — k = 7 tam olarak beşliler çemberidir!

Adım büyüklüğü k
7
06

Poliritim = EKOK

İki farklı ritim aynı anda çalınınca ne zaman tekrar birlikte vururlar? Cevap: en küçük ortak kat. 3'e karşı 2 ritmi Afrika davullarından Chopin'e kadar her yerde.

Ritim A
3
Ritim B
2
07

Melodi Dönüşümleri = Fonksiyonlar

Bach'ın füglerinde bir tema; kaydırılır (toplama), ters çevrilir (yansıma), sondan başa çalınır (zamanı tersine çevirme). Notaları sayı olarak düşün: Do = 0, Re = 2, Mi = 4… Beethoven'ın Neşeye Övgü'sü ile dene.

Transpoze +k0
Orijinal x
Dönüşüm f(x)