🎵 Sesin Fiziğini Keşfet

Müzik aslında fiziktir! Bu laboratuvarda uzay boşluğunda süzülen "ses kürelerini" çarpıştırarak bir sesin neden kalın ya da ince, neden kısık ya da gür olduğunu kendin keşfedeceksin.

  1. 1. Sesi aç
    Sahnedeki "Sesi Aç" düğmesine bas. Kulaklık önerilir 🎧
  2. 2. Bir deney seç
    Deney 1'den başla, sırayla ilerle.
  3. 3. Görevleri yap
    Düğmeleri kullan ya da küreleri parmağınla/fareyle tutup fırlat.
  4. 4. Soruları cevapla
    Görevler bitince "Neden?" açıklaması açılır. Yıldızları topla ⭐
⭐ 0 / 0

🗣️ Ne oldu?

Henüz bir çarpışma olmadı. Bir küreyi fırlat ve burayı oku!

🎚️ Ses Ölçer

Ses perdesi (frekans)—
🐘 Kalın (pes)İnce (tiz) 🐦
Ses şiddeti (genlik)—
🤫 KısıkGür 📢

🔁 Saniyedeki titreşim: —

📏 Havadaki dalga boyu: —

🔬 Meraklısına: ölçülen sayılar
Periyot (T = 1/f)
—
Çarpma hızı
—
Küre kütlesi
—
İtme (Δp)
—
Ort. kuvvet (Δp/Δt)
—
Ses düzeyi
—

Simülasyon ölçeği: 100 piksel = 1 metre. Değerler yaklaşıktır.

📺 Osiloskop (Ses Dalgası Ekranı)

Bir ses çıktığında dalgası burada çizilecek.
❔ Bu ekranı nasıl okurum?

➡️ Yatay eksen zamandır. Ekranın tamamı saniyenin yalnızca yaklaşık 50'de 1'i kadardır.

↕️ Dikey eksen titreşimin büyüklüğüdür. Ortadaki çizgi "sessizlik" demektir.

〰️ Dalgalar sık (birbirine yakın) ise ses incedir; seyrek (geniş) ise kalındır.

⛰️ Dalgalar yüksek ise ses gürdür; alçak ise kısıktır.

┆ Kesikli çizgiler son çalan notanın her bir tam titreşiminin başlangıcını gösterir.

📖 Akustik Sözlüğü

🌍 Hayatın İçinden Akustik

👩‍🏫 Öğretmenler için not

Önerilen akış (1 ders saati): Deney 1 (10 dk) → Deney 2 (10 dk) → Deney 3 (15 dk) → Serbest laboratuvar ve tartışma (5–10 dk).

Model hakkında: Aynı malzemeden cisimlerde doğal frekans boyutla ters orantılıdır (f ∝ 1/L). Ekrana sığması için kürelerin yarıçapı r ∝ 1/√f ile ölçeklendi; "büyük = kalın" sıralaması korunur. Ses genliği, küreye aktarılan itmeyle (Δp = m·Δv) orantılı alınmıştır; ses düzeyi dB = 20·log₁₀(A) ile gösterilir. Dalga boyu λ = v/f (v ≈ 343 m/s) ile hesaplanır.

Sık yanılgı: Öğrenciler çoğu zaman "gür ses = ince ses" sanır. Deney 2'de hızın frekansı değiştirmediği özellikle vurgulanır.