Öğrencilerimiz artık müziği sadece sınıfta bizim anlattıklarımızdan öğrenmiyor. YouTube, TikTok ve arkadaş çevreleri sayesinde, okul dışında tamamen serbest bir şekilde müzikle iç içeler. Araştırmalar da gösteriyor ki gençler, müzik kültürünü ders kitaplarından ziyade bu dijital platformlardan kapıyor.
Dijital dünyada çoktan kendi müzik zevkini oluşturmuş bir öğrenci, sınıfa gelip de kendi dünyasına uzak bir repertuvarla veya katı kurallarla karşılaştığında doğal olarak bir kopuş yaşıyor. Sınıfta sıkça karşılaştığımız o ilgisiz tavır, aslında bize veya derse verilmiş kişisel bir tepki değil; sadece kulaklıklarını taktıklarında dinledikleri müzik ile bizim tahtada onlardan beklediğimiz müziğin birbirine uymamasından kaynaklanıyor.
Peki bu durumda neler yapılmalı?
Bu durum karşısında ne tamamen geleneksel yöntemlere tutunup yeni nesli kaybetmek ne de dijital trendlerin rüzgarına kapılıp müzikal kaliteden ödün vermek doğru bir yaklaşımdır. Çözüm, öğrencinin dünyasına girip onu oradan alarak müziğin derinliklerine doğru rehberlik etmektir. Bu noktada hem biz müzik öğretmenlerine hem de velilere büyük iş düşüyor.
Müzik Öğretmenleri Neler Yapmalı?
Yasaklamak Yerine Köprü Kurun: Öğrencilerin dinlediği “viral” veya popüler şarkıları sınıfta tamamen yasaklamak, aradaki duvarı kalınlaştırmaktan başka işe yaramaz. Bunun yerine o şarkıları birer eğitim aracına dönüştürün. Örneğin; çok popüler olan hareketli bir şarkının ritmik yapısını (senkopları, vuruşları) sınıfta beden perküsyonuyla veya Orff çalgılarıyla analiz edin.
“Bilinçli Tüketici” (Eleştirel Dinleyici) Yetiştirin: Öğrencilere sadece şarkı söyletmeyin, dinledikleri müzikleri sorgulamalarını sağlayın. Sevdikleri bir parçayı sınıfta açıp şu soruları sorun: “Bu şarkı neden 15 saniyede bizi yakalıyor?”, “Burada hangi dijital efektler kullanılmış?”, “Sözler ile ritim birbiriyle uyumlu mu?” Böylece müziği sadece arka plan gürültüsü olmaktan çıkarıp, üzerinde düşünülen bir sanat eserine dönüştürebiliriz.
Repertuvarı Esnetin ve Harmanlayın: Dersin kazanımlarını vermek için her zaman aynı klasik okul şarkılarını kullanmak zorunda değiliz. Müzikal altyapısı sağlam, sözleri yaş grubuna uygun güncel eserleri de geleneksel repertuvarımızla harmanlayarak ders planlarımıza dahil etmeliyiz ama eklerken müzikaliteden ödün vermeden şarkı seçimi yapılmalı mutlaka.
Veliler Neler Yapmalı?
Ortak Dinleme Alanları Yaratın: Çocuğunuzun odasından veya kulaklığından taşan müziği hemen “gürültü” olarak etiketlemeyin. Araba yolculuklarında veya evde ortak vakit geçirirken “Şu an en çok hangi şarkıları dinliyorsun, bana da dinletir misin?” diyerek onların müzik dünyasına adım atın. Bu, aranızdaki iletişimi güçlendirirken onların müzik zevkini de anlama fırsatı sunar.
Nitelikli Müziğe Doğal Yollarla Maruz Bırakın: Çocuklar müziği dikte edilerek değil, duyarak öğrenir. Ev ortamında pazar kahvaltılarında caz, akşam yemeklerinde hafif bir klasik müzik veya kaliteli bir enstrümantal türkü açarak, onların kulak dolgunluğunu 15 saniyelik dijital ritimlerin ötesine taşıyın.
Bir Enstrümanla Bağ Kurmasını Destekleyin: Bir enstrümandan temiz bir ses çıkarmanın, bir şarkıyı baştan sona çalabilmenin ne kadar emek ve sabır gerektirdiğini deneyimleyen çocuk; müziğin “kaydırıp geçilecek” bir tüketim malzemesi değil, emek verilen bir üretim süreci olduğunu anlar. Bu süreçte çocuklara destek olmak, onların müzikal derinlik kazanması için en büyük adımdır.
Unutmayalım ki, müziğin evrensel dili ve bir çalgıdan çıkan o gerçek sesler, bilgisayar algoritmaların hızından çok daha güçlüdür. Önemli olan, okul ve aile işbirliği ile çocukları doğru frekansta buluşturabilmektir.
