Atık Malzemelerle Çalgı Yapımı

1. Karton Kutu Gitarı

  • Malzemeler: Boş mendil veya ayakkabı kutusu, farklı kalınlıklarda paket lastikleri, havlu kağıt rulosu (sap için).

  • Nasıl Yapılır: Kutunun ortasına büyükçe bir delik açılır (mendil kutusunda zaten vardır). Lastikler kutunun etrafına, deliğin üzerinden geçecek şekilde gerilir. Havlu kağıt rulosu gitarın sapı olarak kutunun bir ucuna yapıştırılır.

  • Kazanım: Tel kalınlığı ve gerginliğinin sesin frekansını (inceliğini ve kalınlığını) nasıl değiştirdiğini uygulamalı olarak öğretir.

2. Pet Şişe veya Rulo Marakas

  • Malzemeler: Küçük su şişeleri veya tuvalet kağıdı ruloları, pirinç, mercimek, nohut veya küçük boncuklar.

  • Nasıl Yapılır: Şişelerin içine farklı boyutlarda bakliyatlar konur. Rulo kullanılıyorsa uçları sıkıca bantlanır veya zımbalanır. Dışları kumaş veya kağıtlarla kaplanıp boyanır.

  • Kazanım: Farklı materyallerin farklı tınılar ürettiğini (pirincin ince, nohudun tok ses çıkarması) duyurarak öğretir.

3. Balon ve Konserve Davulu

  • Malzemeler: Boş salça veya konserve kutusu, kalın bir balon, paket lastiği, baget için kurşun kalem.

  • Nasıl Yapılır: Balonun dar ağız kısmı kesilir ve gövdesi gerdirilerek kutunun açık ağzına geçirilir. Kenarlarından lastik veya bant ile sıkıca sabitlenir.

  • Kazanım: Vurmalı çalgılarda zarın gerginliği ve rezonans kutusunun hacmi arasındaki ilişkiyi kavratır.

4. Pipet Pan Flüt

  • Malzemeler: Kalın plastik pipetler, geniş şeffaf veya renkli bant, makas.

  • Nasıl Yapılır: Pipetler yan yana dizilir ve merdiven basamağı gibi giderek kısalacak şekilde kesilir. Ardından hepsi geniş bir bantla birbirine düzgünce sabitlenir.

  • Kazanım: Boru uzunluğunun sesin perdesine (pitch) etkisini ve nefesli çalgıların temel çalışma mantığını gösterir.

5. Kapaklı Kastanyet

  • Malzemeler: Kalın karton şeritler, metal gazoz kapakları, kuvvetli yapıştırıcı.

  • Nasıl Yapılır: Karton şerit ortadan ikiye katlanır (V şeklini alacak gibi). İç kısımdaki iki uca, birbirine karşılıklı denk gelecek şekilde metal kapaklar yapıştırılır. Parmaklarla bastırıldığında kapaklar birbirine çarparak şıkırdar.

  • Kazanım: Özellikle küçük yaş gruplarında ritim tutma ve ince motor becerilerini geliştirir.

6. Karton Yağmur Çubuğu (Rainmaker)

  • Malzemeler: Uzun streç film veya kağıt havlu rulosu, çivi veya sağlam kürdanlar, alüminyum folyo, pirinç veya bulgur.

  • Nasıl Yapılır: Rulonun üzerine dışarıdan içeriye doğru spiraller çizecek şekilde kürdanlar batırılır. İçine hafifçe buruşturulmuş uzun bir folyo şeridi ve bir avuç pirinç eklenir, iki ucu kartonla sıkıca kapatılır. Ters çevrildiğinde yağmur sesi çıkarır.

  • Kazanım: Sürekli ses, doku ve doğa seslerinin taklidi kavramlarını işitsel olarak deneyimletir.

7. Kağıt Tabak Tefi

  • Malzemeler: İki adet sert kağıt tabak, zımba, delgeç, ip, kurumuş fasulye ve varsa küçük ziller.

  • Nasıl Yapılır: Tabakların içine fasulyeler konup yüz yüze kapatılarak kenarlarından zımbalanır. Kenarlarına delgeçle delikler açılıp iplerle ziller de bağlanabilir.

  • Kazanım: Hem vurmalı hem de sallamalı çalgıların (idiofonlar) birleşimini tek bir enstrümanda gösterir.

8. Tırtıklı Şişe Guiro (Sürtme Çalgısı)

  • Malzemeler: Tırtıklı yapıya sahip boş bir pet su şişesi (veya sert oluklu mukavva), sürtmek için tahta çubuk.

  • Nasıl Yapılır: Çubuk, şişenin veya mukavvanın tırtıklı yüzeyine sürtülerek ritmik, cırtlak sesler elde edilir.

  • Kazanım: Latin müziklerindeki karakteristik ritim aletlerini ve “sürtünme” yoluyla ses elde etme tekniğini öğretir.

9. Kavanoz Su Ksilofonu

  • Malzemeler: Aynı boyutta 5-6 adet cam kavanoz veya şişe, su, gıda boyası, metal kaşık.

  • Nasıl Yapılır: Kavanozlara azdan çoğa doğru farklı seviyelerde su doldurulur (görsellik için sular renklendirilebilir). Metal kaşıkla camlara hafifçe vurularak notalar elde edilir.

  • Kazanım: Madde miktarı (su seviyesi) ile titreşim frekansı arasındaki ters orantıyı çok net bir şekilde kulakla duymalarını sağlar.

10. Tencere Kapağı Zilleri (Bando Zili)

  • Malzemeler: İki adet kullanılmayan küçük tencere kapağı veya büyük metal kavanoz kapakları, tutmak için kumaş şeritler veya lastik.

  • Nasıl Yapılır: Kapakların kulp kısımlarından veya açılan minik deliklerden kumaş şeritler geçirilerek elin rahatça kavrayabileceği tutacaklar yapılır.

  • Kazanım: Müzikteki güçlü vurguları (aksanı) hissettirmek ve gürlük (dinamik) kavramlarını fiziksel olarak deneyimlemek için idealdir.

🎶 ÖĞRETMEN YARDIMLAŞMA Bu konu hakkındaki fikirlerinizi veya sorularınızı Öğretmenler Odası (Forum) bölümünde paylaşabilirsiniz.
Yazıyı Paylaşın

Cevap bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir