İnsan sesi, dünyadaki en eski ve en karmaşık enstrümandır. Bazı teknikler vardır ki, dinleyende “Bu ses gerçekten bir insandan mı çıkıyor?” hissi uyandırır. İşte o tekniklerden öne çıkanlar:
1. Harmonik (Gırtlak) Şarkı Söyleme – Overtone Singing
Bu teknik, bir şarkıcının aynı anda iki farklı notayı seslendirebilmesini sağlar. Temel bir pes ses (drone) çıkarılırken, ağız boşluğunun şekli değiştirilerek bu sesin üzerindeki armonikler (üst tonlar) belirginleştirilir.
Kökeni: Moğolistan (Tuva) ve Tibet bölgelerinde çok yaygındır.
Teknik: Dil ve dudak hareketleriyle ağız içindeki rezonans kutusu manipüle edilir. Dinleyici, alttan gelen sabit bir bas sesin üzerinde flüt benzeri bir melodi duyar.
2. Yodel (Yodeling)
Genellikle Alp dağlarıyla özdeşleşen bu teknik, göğüs sesi (chest voice) ile kafa sesi (falsetto) arasındaki ani ve hızlı geçişlere dayanır.
Özelliği: “Passaggio” denilen geçiş bölgesindeki kırılma, normalde eğitimli şarkıcılar tarafından gizlenmeye çalışılırken, yodel tekniğinde bu kırılma bir süsleme öğesi olarak vurgulanır.
Kullanımı: Sadece halk müziğinde değil, country ve modern pop müzikte de (örneğin Dolores O’Riordan) etkilerini görmek mümkündür.
3. Islık Kaydı (Whistle Register)
İnsan sesinin ulaşabileceği en yüksek register‘dır. Ses telleri o kadar gerginleşir ve kısalır ki, çıkan ses bir flüt veya kuş sesine benzer.
Fizyolojisi: Ses telleri tam olarak titreşmek yerine, sadece ön kısımlarından çok küçük bir hava geçişine izin verir.
Ünlü Temsilcileri: Mariah Carey, Minnie Riperton ve Georgia Brown bu tekniğin ikonik isimleridir.
4. Death Growl ve Vokal Distorsiyonu
Genellikle metal müzik türlerinde karşımıza çıkan bu teknik, sesi “yırtma” veya “hırlama” efektidir. Yanlış yapıldığında ses tellerine ciddi zarar verebilir.
Güvenli Yöntem: Şarkıcılar gerçek ses telleri yerine, onların üzerinde bulunan yalancı ses tellerini (vestibular folds) titreştirerek bu derin ve hırıltılı sesi elde ederler.
Sonuç: Ses tellerine yüklenmeden, diyafram desteğiyle devasa bir hacim ve sertlik oluşturulur.
Biliyor muydunuz? Bazı sanatçılar “Inhale Singing” denilen, yani nefes verirken değil nefes alırken şarkı söyleme tekniğini kullanarak, insan doğasına aykırı ve ürkütücü ses dokuları oluştururlar.
5. Beatboxing
Ses tellerini, dili, dudakları ve yanakları birer perküstif enstrüman gibi kullanma sanatıdır. Modern bir teknik gibi görünse de kökenleri çok eski vokal geleneklerine (örneğin Hindistan’daki ‘bol’ geleneği) dayanır. Bir beatbox sanatçısı, aynı anda hem bir ritim kalıbını (kick, snare, hi-hat) hem de bir bas hattını icra edebilir.
