Bu yazıyı aslında müzik öğretmenleri değilde, okul öncesi ve ilkokul öğretmenlerinin okumasını çok isterim.
Yaklaşık 12 yıl önce çalıştığım lisede büyük çabalarla bir müzik atölyesi oluşturmuş ve içini özellikle ritim çalgılarıyla donatmıştım. Kajon, darbuka, kaşık, ziller, Boomwhacker (hafif, içi boş, renklerle kodlanmış ve uzunluklarına göre müzik perdelerine akortlanmış plastik borular), org, tahta çubuklar, marakas, davullar, trampetler vb. birçok çalgı almıştım. İlk ve ortaokulda hiç müzik dersi görmemiş ve liseye gelmiş çocuklarla çok keyifli çalışmalar yaptık ve sergiledik.
Sınıf sayınızı düşündüğünüzde her öğrenciyi katabildiğiniz orkestranızın RİTİM ORKESTRASI olduğunu görürsünüz. Sınıftaki her öğrenciye yetenekli olsun olmasın bir görev verme imkanınız vardır ve bu onları çok mutlu eder.
Okul grubu içinse her sınıftan ritim kulağı en iyileri seçip harika işler yapabilirsiniz.
(Hocam para nerde bu kadar çalgıyı alacak dediğinizi duyuyorum.)
Gelelim sırayla neler yapılması gerektiğine; (Özellikle okul öncesi ve ilkokullar için)
1. Enstrüman Sorununu Çözmek
Ritim grubu kurarken bütçenize göre üç farklı yoldan ilerleyebilirsiniz:
Beden Perküsyonu (Ücretsiz): Hiçbir alet gerekmez. El çırpma, dize vurma, göğüs vuruşu ve ayak vurma ile orkestra kurulabilir.
Geri Dönüşüm Çalgıları: Plastik kovalar, metal konserve kutuları veya içine bakliyat doldurulmuş plastik şişeler harika ritim araçlarıdır.
Temel Ritim Setleri: İmkan varsa ritim çubukları, marakas ve basit teflerden oluşan küçük bir set kurulabilir.
2. “Eko (Yansıma)” Çalışması
Öğretmen olarak çocukları yarım ay şeklinde dizin ve şu adımları izleyin:
Lideri Takip Et: Siz bir ritim kalıbı vurun (Örneğin: El çırp-çırp), çocuklar aynı anda tekrar etsin.
Basit Kalıplar: İlk etapta sadece 2 veya 4 vuruşluk çok basit kalıplar kullanın.
Duyguları Ritimle Anlat: “Şimdi çok mutlu bir ritim çalıyoruz” veya “Şimdi bir kaplumbağa kadar yavaş çalıyoruz” diyerek oyunlaştırın.
3. Çok Sesliliğe Geçiş: Gruplandırma
Sınıfı üç gruba ayırın:
Grup A (Bas): Sadece ayaklarını yere vursun (Düm).
Grup B (Tiz): Sadece ellerini çırpsın (Tek).
Grup C (Eşlik): Sadece ritim çubuklarını birbirine vursun. Siz bir orkestra şefi gibi hangi grubun ne zaman başlayacağını işaret ederek sınıfı bir bütüne dönüştürebilirsiniz.
Pandemi dönemindeki çalışmalarımızdan birinde şöyle çalışmışız;
Bir çalışmayı nasıl yaptığımı örneklendirmek istiyorum.
Düm: Vurmalı çalgıların ortasından çıkan kalın ses (Kajon, darbuka vb.)
Tek: Vurmalı çalgıların kenarından çıkan ince ses (kajon, darbuka vb.)
Kajonlara dedim ki – teketek teketek-düm düm
Darbukalara dedim ki – düm tek tek-düm tek tek
Zilleri ve kaşıkları araya uygun yerlere ekleyince ortaya her öğrencinin keyif aldığı bir yapı çıkıyor.
Deneyen olursa ve ortaya birşeyler çıkarsa mutlaka görmek isterim.
Saygılarımla.
