Müzik eğitimi, çocukların yalnızca sanatsal veya duygusal gelişimini değil, bilişsel başarılarını, zekâ (IQ) düzeylerini ve akademik performanslarını doğrudan ve olumlu yönde etkilemektedir. Kaynaklara göre müzik, beynin yapısını ve işlevini değiştirebilen, soyut düşünme becerisini artıran ve akademik derslerdeki başarıyı yükselten güçlü bir eğitim aracıdır.
Müzik eğitiminin çocukların bilişsel başarısı ve IQ üzerindeki temel etkileri aşağıda detaylandırılmıştır:
1. Zekâ (IQ) ve Beyin Gelişimi Üzerindeki Etkisi
Müzik eğitimi, beynin gelişimini hızlandırmakta ve zekâ testlerindeki performansı artırmaktadır.
• IQ Artışı: Yapılan çalışmalar, müzik eğitiminin çocukların IQ seviyesini artırdığını ortaya koymaktadır.
• Beyin Yapısına Etkisi: Müzik dinlemek ve enstrüman çalmak, beynin sinirsel aktivitelerini artırır. Beyin dokularının ve bellek bölgelerinin, müzikal uyarım sonucunda işlevsel güç kazandığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Özellikle bir enstrüman öğrenmek; beynin ve sinir sisteminin tamamının gelişimini olumlu yönde etkilemekte, daha hızlı duyma ve görme gücü sağlamaktadır.
• Soyut Muhakeme: Müzik eğitimi, çocukların soyut muhakeme yeteneklerini geliştirmektedir. Bu yetenek, özellikle matematik öğrenimi ve karmaşık problemlerin çözümü için kritik öneme sahiptir.
2. Akademik Başarıya Etkisi (Matematik ve Dil)
Müzik eğitimi alan öğrencilerin, almayanlara göre akademik derslerde daha başarılı oldukları çeşitli araştırmalarla kanıtlanmıştır.
• Matematik Başarısı: Müzik eğitimi, matematiksel kavramların (sayı sayma, oranlar gibi) anlaşılmasını kolaylaştırır.
◦ Kaliforniya’da yapılan bir araştırmada, müzik eğitimi süreçleri artırıldığında çocukların matematik başarısında normalden 1,5 kat fazla artış görülmüştür.
◦ Bir başka araştırmada, okul öncesi dönemde piyano eğitimi alan çocukların soyut muhakeme ve matematik becerilerinin, eğitim almayanlara göre daha üstün olduğu saptanmıştır.
• Dil ve Okuma Becerileri: Müzik eğitimi, okuma dilini güçlendirmekte, sözlü bilginin akılda tutulmasını sağlamakta ve okuduğunu anlama becerisini artırmaktadır.
◦ İsviçre’de yapılan bir çalışmada, haftada fazladan müzik dersi alan öğrencilerin dil öğrenme yeteneklerinin diğerlerine göre daha üst düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
• Genel Akademik Notlar: Ankara’da lise öğrencileri üzerinde yapılan bir araştırmada, müzik eğitimi alan öğrencilerin %80’inin not ortalamasının 5.00-4.00 aralığında olduğu, bu oranın müzik eğitimi almayanlarda ise %45 seviyesinde kaldığı görülmüştür.
3. Bilişsel Becerilerin Gelişimi (Dikkat ve Hafıza)
Müzik eğitimi, öğrenme sürecinin temelini oluşturan bilişsel mekanizmaları güçlendirir.
• Dikkat ve Odaklanma: Enstrüman çalmak yoğun bir dikkat gerektirir; bu da çocuğun odaklanma süresini ve kalitesini artırır.
• Hafıza: Müzik eğitimi, çalışma hafızasını (working memory) teşvik eder ve bilgilerin geri çağrılmasını kolaylaştırır. Ezberlenen notalar ve melodiler, hafıza kapasitesini genişletir.
• Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme: Müzik eğitimi; bilgiyi analiz etme, sentezleme, değerlendirme ve sembolleri kullanma gibi üst düzey bilişsel becerilerin gelişimini destekler.
4. Öne Çıkan Araştırma Bulguları
Kaynaklarda yer alan bazı çarpıcı araştırma sonuçları şunlardır:
• Hızlı Öğrenme: Bulgaristan’da uygulanan özel bir müzik eğitim programı (Suggestology) ile çocukların 2 yıllık bir eğitim programını 4 ayda tamamlayabildikleri, okuma-yazma ve ileri düzey matematik problemlerini hızla çözdükleri görülmüştür.
• Yaratıcılık: Müzik ve dans yoluyla eğitim alan çocukların, yaratıcılık testlerinde ve öğrenme hızlarında diğer gruplara göre daha yüksek skorlar elde ettikleri belirlenmiştir.
• Bilimsel Yetenek: 1981 yılında yapılan bir araştırmada, “Westinghouse Bilim Yetenek Yarışması”nı kazananların %40’ının aynı zamanda başarılı müzisyenler olduğu tespit edilmiştir.
Özetle, müzik eğitimi sadece bir sanat faaliyeti değil; dikkati, hafızayı, soyut zekâyı ve akademik başarıyı artıran, beyni başarı için hazırlayan kapsamlı bir bilişsel gelişim aracıdır.
Kaynakça:
GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AĞUSTOS, 2019 Nesli Gizem Mişe Özen YÜKSEK LİSANS TEZİ
G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 22, Sayı 1 (2002) 165-174
Orff çalgıları ve müzik eğitiminde kullanılan yöntemler Yazar:TÜLAY EKİCİ
ORKESTRA DERGISi 25
GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 24, Sayı2 (2004) 57-63
Özengen (Amatör) Çalgı Eğitiminin 9-16 Yaş Aralığındaki Bireylerin Benlik Kavramı Düzeylerine Etkisinin İncelenmesi
Yıl 2020, Cilt: 39 Sayı: 3 100. Yıl Eğitim Sempozyumu Özel Sayı, 1 – 15, 30.11.2020
🎶 ÖĞRETMEN YARDIMLAŞMA
Bu konu hakkındaki fikirlerinizi veya sorularınızı
Öğretmenler Odası (Forum)
bölümünde paylaşabilirsiniz.
